Gülnar, Mersin’in batısında, denizden içeriye doğru yükselen dağlık bir ilçe. İlçe merkezi yüksekçe bir platoda kurulu, köyleri ise ormanlık yamaçlardan sahile kadar dağılır. Havası sahile göre daha serin ve kuru, kışları zaman zaman kar görür. Son yıllarda Akkuyu Nükleer Santrali inşaatıyla ilçenin nüfusu ve yaşam temposu da değişti. Bu farklı yüzleri olan ilçede beslenme de tek bir kalıba sığmıyor.
Dağ Köylerinin Kiler Kültürü
Gülnar’ın köylerinde kış hazırlığı yazdan başlar. Tarhana kurulur, bulgur kaynatılır, pekmez ve bal kavanozlara doldurulur, ceviz ve badem çuvallara girer. Bu kiler kültürü aslında sağlıklı beslenmenin harika bir temelidir: tarhana çorbası yoğurt ve sebze içerir, bulgur tam tahıldır, ceviz kalp dostu yağlar taşır. Sorun, kışın hareket azalırken bu yoğun besinlerin porsiyonlarının aynı kalmasıdır. Bir kâse tarhana çorbası ve yanında bir dilim ekmek gayet dengeli bir akşam yemeğidir; üstüne bal, pekmez ve tereyağıyla yenen bir tabak hamur işi eklendiğinde ise denge kayar. Bal ve pekmezi günde bir tatlı kaşığıyla sınırlamak, kan şekeri dengesi için önemlidir.
Keçi Sütü, Yoğurt ve Hayvancılık
Gülnar’ın dağlık arazisi keçi ve koyun yetiştiriciliğine elverişlidir. Keçi sütünden yapılan yoğurt, peynir ve çökelek köy sofralarının vazgeçilmezidir. Bu ürünler protein ve kalsiyum açısından zengindir. Ancak köy peynirleri genellikle bol tuzla saklanır; kahvaltıda kibrit kutusu büyüklüğünde bir dilimle yetinmek, tansiyon için önemlidir. Çökelek ise yağ oranı düşük, proteini yüksek bir seçenek olarak kilo vermek isteyenler için çok uygundur; domates, maydanoz ve biraz zeytinyağıyla harika bir kahvaltı ya da ara öğün olur.
Akkuyu ve Değişen Çalışma Düzeni
Akkuyu santral sahasında ve çevresinde çalışan çok sayıda kişi vardiyalı düzende yaşıyor. Gece vardiyası, uykuyu ve iştah hormonlarını alt üst eder; gece yarısı sanayi tipi yemekhaneden çıkan ağır bir tabak, sabaha karşı sindirim sorunları ve kilo artışıyla sonuçlanabilir. Vardiyalı çalışanlar için önerimiz, vardiya başlamadan önce ana öğün yemek, vardiya ortasında hafif ve proteinli bir ara öğünle yetinmek, eve dönünce de yatmadan önce ağır bir şey yememektir. Kafeinli içecekleri vardiyanın son birkaç saatinde bırakmak uyku kalitesini artırır. Uzaktan gelip ilçede tek başına yaşayan çalışanlar için kolay hazırlanan sağlıklı tarifler de beslenme planının önemli bir parçasıdır.
Yokuş Yukarı Bir Yaşamın Avantajı
Gülnar’da yaşamak, istemeseniz de bacak kaslarını çalıştırır. Yokuşlu sokaklar, bağ bahçe işleri ve köy yolları doğal bir egzersiz alanıdır. Bu avantaj, araca bağımlı olmadan günlük hayatın bir parçası olarak sürdürüldüğünde kilo kontrolüne ciddi katkı sağlar. Serin yaz akşamlarında ormanlık yollarda yapılan yürüyüşler hem kalp sağlığını destekler hem de akşam yemeği sonrası kan şekerinin dengelenmesine yardım eder. Kış aylarında ise kar ve soğuk dışarıyı zorlaştırdığında evde yapılabilecek basit hareketler devreye girmelidir.
Gülnar’dan Bir Diyetisyene Ulaşmak
Mersin merkezine uzaklık, Gülnar’da düzenli yüz yüze takibi zorlaştırabilir. Bu nedenle online diyetisyen görüşmeleri, ilçede yaşayanlar için en pratik seçeneklerden biridir. İlk değerlendirme yüz yüze yapılıp sonrasında takip ekran başından sürdürülebilir. Gülnar’da en sık konuşulan konular arasında kış aylarında artan kilo, yaşlılarda diyabet ve tansiyon yönetimi, vardiyalı çalışanların düzensiz beslenmesi ve çocukların büyüme dönemindeki beslenme ihtiyaçları yer alır.