Mevsim geçişi geldi mi önce çocuklar burun çekmeye başlar, sonra evin geri kalanı sırayla düşer. Mersin’in ılık kışı bile bu döngüden kaçamaz. Mucizevi bir bağışıklık iksiri ne yazık ki yok; ama vücudun savunma sistemi, ne yediğimize, nasıl uyuduğumuza ve ne kadar hareket ettiğimize doğrudan bağlı. Bağışıklığı desteklemek tek bir yiyecekle değil, düzenli ve dengeli bir yaşamla olur.
Bağışıklık Sistemi Neye İhtiyaç Duyar?
Bağışıklık hücreleri sürekli yenilenir ve bu yenilenme için yeterli enerji, protein, vitamin ve mineral gerekir. Proteinden yoksun bir beslenme antikor üretimini zayıflatır. C vitamini, D vitamini, A vitamini, çinko, selenyum ve demir bağışıklık sisteminin düzgün çalışması için kritik besin öğeleridir. Bunlardan herhangi birinin eksikliği enfeksiyonlara yatkınlığı artırabilir. Ancak fazlası daha iyi değildir; yüksek doz takviyeler kontrolsüz kullanıldığında yarardan çok zarar getirebilir. Önce tabağı düzenlemek, eksiklik varsa takviyeyi hekim ve diyetisyen eşliğinde kullanmak doğru sıralamadır.
Narenciye, Yeşillik ve C Vitamini
Mersin bu konuda şanslı. Kışın bahçeler portakal, mandalina, limon ve greyfurtla dolar; pazarlarda maydanoz, roka, tere, brokoli ve lahana bol bulunur. C vitamini bağışıklık hücrelerinin işleyişini destekler ve enfeksiyon süresini kısaltmaya yardımcı olabilir. Günde bir iki porsiyon narenciye ve bol yeşil sebze ile C vitamini ihtiyacı kolayca karşılanır. Salataya limon sıkmak, çorbanın üstüne maydanoz serpmek, ara öğünde bir portakal yemek bu iş için yeterli. C vitamini ısı ve uzun bekleme ile kaybolduğundan, sebzeleri az pişirmek ve meyveyi taze yemek önemlidir.
Güneşli Mersin’de Bile D Vitamini Eksikliği
Bol güneşli bir şehirde yaşamak D vitamini eksikliğine karşı garanti değildir. Yazın sıcaktan kaçıp gölgede durmak, kışın kapalı ortamda çalışmak, güneş kremi kullanmak ve kapalı giyim, cildin D vitamini üretimini azaltır. D vitamini bağışıklık yanıtının düzenlenmesinde önemli rol oynar. Yağlı balıklar, yumurta sarısı ve D vitamini ile zenginleştirilmiş süt ürünleri besin kaynaklarıdır ama tek başlarına çoğu zaman yeterli olmaz. Kan düzeyinizi ölçtürmek ve gerekirse hekim önerisiyle takviye kullanmak en sağlıklı yoldur. Sabah ya da akşamüstü güneşin yakıcı olmadığı saatlerde açık havada yapılan yürüyüşler de destek sağlar.
Bağırsak Sağlığı ve Yoğurt Geleneği
Bağışıklık hücrelerinin önemli bir bölümü bağırsak çevresinde bulunur. Bağırsaktaki faydalı bakteriler, bağışıklık sisteminin dengeli çalışmasına katkıda bulunur. Ev yapımı yoğurt, kefir, ayran ve turşu gibi fermente gıdalar bu bakterileri destekler. Lif açısından zengin sebze, meyve, baklagil ve tam tahıllar ise bu bakterilerin besinidir. Mersin mutfağındaki yoğurtlu yemekler, bulgur pilavı ve baklagil ağırlıklı tencere yemekleri bu açıdan iyi bir temel oluşturur. Turşunun tuz oranı yüksek olduğundan ölçülü tüketilmesi gerekir.
Uyku, Stres ve Hareketin Payı
En iyi beslenme planı bile yetersiz uyku ve kronik stresle baş edemez. Yetişkinler için yedi ile dokuz saat kaliteli uyku, bağışıklık sisteminin yenilenmesi için gereklidir. Sürekli stres altında olmak bağışıklığı baskılayan hormonların salgılanmasına yol açar. Düzenli, orta yoğunlukta hareket ise bağışıklık hücrelerinin dolaşımını iyileştirir. Akşam sahilde yapılan tempolu bir yürüyüş, hem stresi azaltır hem uykuyu derinleştirir hem de bağışıklığa dolaylı olarak destek olur. Sigara ve aşırı alkolden uzak durmak da savunma sisteminin işini kolaylaştırır.